Türk Kuyumculuk sektöründe, üretimden satışa kadar her alanda hizmet veren 40,000 firma bulunmaktadır. Bu firmaların 50’den fazlası 200 ile 1500 arası kalifiye eleman istihdam etmektedir ve markalaşma yönünde emin, hızlı adımlarla ilerlemektedir.
Kuyumculuk endüstrisi yaklaşık 250,000 insana iş imkanı sağlamakta ve Türk ekonomisine kapsamlı üretim, ihracat ve sağladığı istihdam ile büyük katkıda bulunmaktadır.

Endüstri firmaları altın kuyum üzerinde yoğunlaşmış gibi gözükse de, gümüş kuyum da Türk kuyumculuk geleneklerinin başlarında gelir. Gümüş ve altın kuyumla beraber, değerli ve değersiz taşlar da sektörde yoğunlukla kullanılmaktadır.

Altın ve gümüş gibi değerli metallerle kuyum üreten firmaların yanı sıra, bijuteri ve saat alanında uzmanlaşmış firmalar da, sektöre önemli katkı sağlamaktadır.

1990’ların başında, Türk kuyumculuk sektörü bir ihracatçı kimliği kazanmış ve ihracatını artan bir tempoyla sürdürmeye devam etmiştir. 1995 yılında 8,6 milyon $’lık bir ihracat yapan sektör, ileriye yönelik iyi sinyaller almış ve bunun sonucunda 2000 yılında ihracatlar 255 milyon $’a ulaşmıştır. 2003 yılının son çeyreğinde 787 milyon $ ‘ı bulmuş ve 2004 yılını 930 milyon $’ la, 2005’i ise 1 milyar $ ile kapatmıştır.

Arkeolojik bulgular Anadolu’da binlerce yıllık altın madenleri olduğunu belirtir. Günümüzde Ovacık’ta halen varlığını sürdürmekte olan, aktif bir altın madeni olduğunu belirtmektedir.

Araştırmalara dayanarak, Türkiye 79 milyon $ değerinde 6500 tonluk altın rezervine sahiptir. Bu rezervi işlemek 20 milyon $’lık bir yatırım gerektirir.

Altın üretiminde zayıf bir pozisyona sahip olmasına rağmen, Türkiye altın kuyum üretimi ve ihracatında önde gelen firmalar arasında yer almaktadır. Altın kuyum üretiminde dünya 3.sü, ihracatta dünya 2.si olan Türkiye, dünya birinciliğini hedeflemektedir.

Sektör bugünkü konumuna bir çok engel aşarak gelebilmiştir. 5000 yıllık mirasına rağmen, Türkiye dünya altın ticaretine ancak 20. yüzyılda girebilmiştir.

20. yüzyılın başlarında, altın kuyumculuğunun çekirdeği olduğu varsayılan Mardin, Midyat, Diyarbakır, Şanlıurfa, Van, Gaziantep, Erzurum, Trabzon ve Tokat’tan kuyumcu ustaları işlerini bırakmışlar ve İstanbul’daki Kapalı Çarşı’ya göç etmişlerdir. Gelişen üretim kapasitesi ve kaliteyle beraber, modern makineler ithal edilmiştir. 1990’ların ortalarında Türkiye tüm üretim tekniklerini başarıyla uygulamaya başlanmıştır.

Dünya altın konseyinin verdiği bilgilere göre Türkiye kuyum üretiminde düzenli olarak büyümektedir. 2003 yılında Hindistan ve İtalya’dan sonra üretimde 3. büyük ülke konumundadır.

Türkiye 136 ülkeye ihracat yapmaktadır. Altın ihracatında Amerika başta olmak üzere, Birleşik Arap Emirlikleri, İsrail, Almanya, İtalya ve Libya gelir.

Türkiye’nin bu başarısının en önemli sebebi orijinalliği, model çeşitliliği, esnek üretim yaklaşımı, eşsiz kalitesi, makul fiyatları ve hızlı dağıtım servisidir.

Türkiye’nin gümüş ihracatı 2002 yılında 12,073 milyon $, 2003’de 16,701 milyon $ ve 2004’ de 26,882 milyon $’ a ulaşmıştır. Amerika, Romanya, Almanya, İtalya, Polonya ve İspanya’nın da içinde bulunduğu 94 ülkeye ihracat yapılmaktadır.

Türkiye’nin saat, parça ve malzemelerinin toplam ihracatı 2003 yılında 3 milyon $ iken, 2004 yılında 6 milyon $’a yükselmiştir.
Türk kuyum üreticilerinin ideali ‘Türk Malı’ (Made in Turkey) ibaresini, altın kuyumla bağdaştırmak, eşleştirmektir.